In het statige park aan de Van Sminiaweg in Aldtsjerk staat langs de majestueuze oprijlaan naar het hoofdgebouw de Klinze een lange haag met bomen. Op de grond onder de in januari nog bladerloze struiken met al wel glimmende spitse knoppen, ligt een laag bruin blad. Tegen het bruin en binnen de open struiken valt een onder een struik staande okergele vorm op, het is een stenen paaltje.
OPVALLEND
Het platte stenen paaltje met afgeronde kop is zolang de struiken nog in blad staan aan het zicht onttrokken en lijkt in die periode wel verstopt, je loopt en rijdt er zo aan voorbij. Deze maand, januari, torende het paaltje boven het sneeuw- en ijsdek uit en het staat nu boven een onbedekt bruin bladerdek op de grond. Het vangt er januarilicht dwars tussen de stammen en de wirwar van takken met nog enkele roze bruin verkleurde beukenbladeren eraan. Het oppervlak van de stenen paal is aan alle kanten bedekt met een laag goudgele en groene korstmossen, zonder dat de vorm hierdoor aangetast wordt. De opvallend gele kleur maakt dat het paaltje van ver af ook opvalt, zoals vanaf paden met uitzicht op dit deel van de haag, die tot het groene erfgoed in het statige park hoort. Dichterbij valt op hoe het glanzend bruine bladerdek dat nu de grond bedekt afsteekt tegen de fellere kleur van de begroeide paal.
VAN STEEN
Stenen, keien, en palen, monumenten, kunstwerken of straatmeubilair van steen of beton kunnen wanneer deze aan de buitenlucht zijn blootgesteld na verloop van tijd begroeid raken met algen, mossen en korstmossen. De Rijksdienst voor Cultureel Erfgoed (RCE) stelt dat deze organismen met verschillende levensvormen elk op hun wijze van invloed zijn op stenen en stenen onderdelen en bijdragen aan een monumentale uitstraling van de stenen en stenen objecten. Zonder korstmossen zou het stenen paaltje grijs zijn en ook in de winterperiode nauwelijks opvallen, de korstmossen erop brengen kleur en onderbreken daarmee de betrekkelijke eentonigheid van de oprijlaan in dit koude jaargetijde. Op vochtige beschaduwde plaatsen, zoals hier onder de beukenhagen of in de schaduw van andere oude boomkronen of van gebouwen vormen zich meer korstmossen, algen en schimmels dan op open en drogere plaatsen. De stenen paal in het park staat op een ideale plaats voor korstmosvorming en dat verklaart waarom vergelijkbare palen langs bijvoorbeeld openbare straten en wegen niet zo dik bedekt zijn met korstmossen.
KLEUREN
Korstmossen groeien in dit statige park niet alleen op deze stenen paal maar ook op veel stammen en ook op takken van bomen en struiken. Veel afgevallen takken zijn er mee bedekt, zoals de afgebeelde tak op het pad naast het hoofdgebouw in het park. De bomen en struiken rond de paal zijn voor een groot deel met korstmossen bedekt, die bedekking valt zeker van veraf minder op omdat de kleur een bedekt groen is en niet veel licht weerkaatst. De waas groen over de stammen en takken vormt wel een mooi evenwicht met de opvallende goudgele en groene kleur op de paal eronder. Achter de paal in deze brede en lange haag van de oprijlaan is naast het bruine bladerdek het altijd groene gazon te zien, dat veel lichter van kleur is dan de groentinten op de takken en stammen in de haag. De natuur is vol kleur en kleurnuances in ieder jaargetijde en dat is hier goed zichtbaar. De veelheid aan kleur is niet alleen zichtbaar in de statige parken, maar ook in en buiten de bebouwde dorpskommen en de natuurgebieden binnen de prachtige, veelzijdige Trynwâlden.
Trynwâldster Gerhild van Rooij, tekst en foto’s
1. De met korstmossen bedekte stenen paal, oprijlaan Van Sminiaweg 36, Aldtsjerk.
2. ‘Groene’ boomstammen en takken boven het bladerdek, gezien vanaf de oprijlaan (zie 1).
3. Tak bedekt met korstmossen, pad in statige park naast de Klinze gebouwen.
