Tijdens de Nationale Gedichtenweek tot en met 4 februari worden veel gedichten voorgedragen op de meest uiteenlopende locaties. Het thema voor Gedichtenweek 2026 is Metamorfose, ook GBV sloot daarop aan, met voordrachten op woensdag 28, donderdag 29 en zaterdag 31 januari midden in de GBV- Koppermaandag expositie met prenten en enkele artpress gedichtenbundels. Een Koppermaandagprent geeft een beeld van handmatig loden letters zetten en eert daarmee een oude grafische techniek waarin onder meer vele gedichtenbundels zijn vormgegeven.
Metamorfose
Het drukken van een tot dan toe gesproken of geschreven, tekst is een metamorfose, de tekst ligt vanaf dan vast. De Koppermaandagprent 2026 van Alette de Groot bevat de haiku ‘De loden letters’ van Anke Smit en staat op de prent letterlijk boven een rij letters, die gevolgd door een rij spiegelbeeldletters in hand het woord zetten vormt. Het oude handmatige letter zetten gebeurde door de juiste letters en spaties uit de letterbak te pallen en op volgorde te zetten. Een zetter kon die letters in spiegelbeeld lezen.
Samenwerking
Een van de bundels is de bundel Haiku uit 2022 met haiku’s van Anke Smit en beelden van Alette de Groot. Het is de tweede uitgave van hun Uitgeverij Boem in Haren, gevestigd in De Biotoop, een voormalig Biologisch Centrum van de Rijksuniversiteit Groningen (RUG) waar 180 bewoners, 100 ondernemers en 150 kunstenaars een schat aan disciplines, ambachten samenbrengen op cultureel, wetenschappelijk en maatschappelijk gebied.
Loden letters
Alette de Groot (deels opgeleid in Friesland) is een van de deelnemers aan de GBV Koppermaandag VI expositie die nog tot en met dinsdag 19 februari te zien is. De haiku Loden letters van Anke Smit heeft de kunstenaar opgenomen in haar koppermaandagprent 2026. De haiku ontstond na een bezoek aan het atelier met de grote drukpers van Klaas Geertsma in De Biotoop en staat ook in de bundel Haiku
De loden letters
in de hand van de drukker
wachten op woordkeus
Anke Smit (uit: Haiku)
Anke Smit en Alette de Groot
Anke Smit en Alette de Groot hebben elkaar als bewoners van De Biotoop ontmoet. In 2018 verscheen hun boek ‘Bo en de BoemerdeBOEM’, Anke Smit schreef de tekst en Alette de Groot verzorgde het beeld. Het was hun eerste uitgave voor ‘Boem’. Bo is net als hun buurmeisje Bodhi bang voor harde geluiden en Alette verzorgde ook het beeld voor de dubbele bundel ‘haiku’. De omslag omvat twee delen. De zijde met ‘Pantoffeldiertjes’ horen bij haiku’s en uitleg over haiku’s voor kinderen. De zijde met de Ekster, het symbool voor haiku’s over leven in De Biotoop, hoort bij de haiku’s voor volwassenen en heeft een lijst met de inspiratiebronnen voor deze korte gedichten. In de bundel staat de haiku ‘loden letters’ naast een pagina met een zwarte lijntekening van een hand waarin een gekleurde L tussen duim en vingers gehouden wordt en gekleurde letters in spiegelbeeld voor de hand naar beneden vallen. De bundel staat In de GBV Koppermaandag VI expositie.
Trynwâldster Gerhild van Rooij, tekst
Foto’s
1. ‘Koppermaandagprent 2026’, Alette de Groot, haiku De loden letters, Anke Smit.
2. ‘Pantoffeldiertjes’ uit de bundel ‘haiku’, tekst Anke Smit, beeld Alette de Groot.
3. ‘De loden letters’ uit de bundel ‘haiku’, tekst Anke Smit, beeld Alette de Groot.
PS Woensdag 4 februari voordracht gedichten om 10.30 uur, na opgaaf 058 2561176.
