Wandelend over de Rengersweg is aan de overzijde van de smalle gracht tussen de bomen en heesters door de karakteristieke driearmige of driepuntbrug van Staniapark te zien. Staatsbosbeheer werkt al dagen aan herstel van dit opvallende houten tuinsieraad in het statige voorpark van de buitenplaats. Een deel van de stammetjes en takken van de brugleuningen was in slechte staat geraakt en wordt nu vervangen en gerestaureerd.
Hangend en knielend aan het werk
De op maat gezaagde stammen en takken en herstelde delen zijn op locatie aaneen geschroefd langs de hardhouten brugdekken van de driearmen kneppelbrug, in een vast patroon van een verticale en diagonaal geplaatste tak of stam. Het restaureren van deze brug is arbeidsintensief. De mannen van Staatsbosbeheer dragen handschoenen en gehoorbeschermers. Ze zijn dagen achtereen blootgesteld aan het boven het water weerkaatsende lawaai van de schuurmachine waarmee ze de nog ruwe stammetjes en takken afwerken. In de negentiende eeuw was dit materieel er nog niet en was het schuren en gladmaken van de stammen en takken nog tijdrovender handwerk, maar wel met minder geluids- en milieuoverlast. De werkers hangen tijdens dit werk over de leuningen heen om de bovenzijde van de leuningen en de buitenzijde van de brug af te werken of ze zitten op hun knieën op het brugdek om de binnenzijde af te werken. Na het schuren zullen de nieuwe blanke stammen en takken weer zwart geschilderd worden, net zoals bij het onderhoud aan de driepuntbrug in 2012, het officiële jaar van de Buitenplaatsen.
De heuvel op
Een arm van de brug leidt naar de kunstmatig opgetrokken eilandheuvel aan de oostkant, boven op de heuvel ontvouwt zich een prachtig uitzichtpunt op de state, de waterpartijen en de flora en fauna in dit deel van het voorpark. De brugdekken steken in vorm af bij de kronkelige brugleuningen en zijn gemaakt van hardhouten overdwars gelegde planken. Een trap van bielzen leidt vanuit de brugarm van de voet van de heuvel naar de top. Deze trap heeft net als de drie armen van de brug een leuning van boomtakken en -stammetjes evenals de balustrade op de heuveltop. De driearmenbrug is vanuit de state en vanaf de weg een blikvanger en is dat ook vanaf de verschillende paden die naar de heuvel en brugarmen leiden.
Monument van Roodbaard
De driearmige houten brug is officieel opgenomen in het monumentenregister van de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed. De brug en heuvel zijn deel van het Roodbaard-ontwerp van de parktuinaanleg of groene compositie voor Stania State. Lucas Pieters Roodbaard (1782-1852) was de zoon van een hovenier in Rolde. Net als zijn vader koos hij voor het beroep van hovenier en vestigde zich in 1813 in Groningen. Na een aantal succesvol uitgevoerde opdrachten – zowel in Groningen als in Friesland – verhuisde Roodbaard naar Leeuwarden, de hoofdstad van Friesland. Hij maakte meer dan 50 ontwerpen, waaronder veel tuinen van buitenplaatsen, ook in de Trynwâlden, zoals op Staniastate in Oentsjerk, waar het park openbaar is.
Trynwâldster Gerhild van Rooij, tekst en foto’s.
1. Staniastate. Trap op heuvel, buigend en knielend werken op Driearmenbrug, Oentsjerk.
2a. Staniastate. Overleg op Driearmenbrug met nog donkere en blanke stammetjes en takken.
3b. Staniastate. Voorpark, Driearmenbrug van ver, voorpark.
4c. Staniastate. Werkend aan de Driearmenbrug met gehoorbescherming op.
5d. Staniastate. Gebogen over de leuning tijdens het werk aan de Driearmenbrug.
6e. Staniastate. Samen werken op Driearmenbrug.
7f. Staniastate. Op de knieën op Driearmenbrug.
