Het Heemstrapark is bomenrijk met laanbomen, solitaire bomen en bosjesrand met onderbegroeiing, maar ook met waterpartijen, open delen en bankjes vanwaar er uitzicht is op diverse parkdelen, hoge bomen en ondergroei. September 2025 zijn tussen de hoge bomen langs de singels en in het park 23 bomen aangewezen als te oud, ziek of met kans op omvallen. Ze kregen een oranjerode kapstip op de stam. Maandagochtend 12 januari 2026 begonnen de mannen van Van der Wal Boomrooierij met de kap. Piet Reitsma (Trynwâlden Online beheerder) zag bij sommige bomen na het omvallen grote stofwolken opstijgen. Niet alle bomen hoefden volledig omgekapt te worden. Achter het sporttoestellenveld bij Frisiastate staan twee kale bomen die getopt zijn.
Getopte bomen
De getopte bomen zijn van ecologische belang, voor onder meer de spechten in het Heemstrapark. De lachspjocht of groene specht is een beschermde vogel en hun nesten zijn ook beschermd. Na afwezigheid, tijdens en na de noodzakelijke boomkap liet de groene specht zich, tot nu toe, weer horen. De getopte bomen horen bij zijn biotoop. Rond de ene stam liggen schorsdelen, die net als takken en stronken op de aarde bijdragen aan voedsel voor bodem, insecten en andere dieren. Op een schorsdeel staat nog de oranjerode stip, op tweede, tweede getopte boom schemert eenzelfde stip tussen de klimop of hedera om de stam.
Ontoegankelijk of beheer
Een oneindig oerwoud functioneert prima op zichzelf, maar in ons dichtbevolkte land met kleinere, multifunctionele bossen is beheer noodzaak. Bos zuivert water en lucht en levert hout en bomen zijn een thuis voor een enorme variatie aan leven. Bomen slaan CO2 op en in bos kan iedereen in de natuur wandelen of fietsen. Omvallende bomen en takken maken onbeheerd bos of park ontoegankelijk. Schaduw verdragende boomsoorten concurreren bomen en planten die schaduw minder verdragen weg, daarom wordt er gedund in bossen, parken en bermen voor meer biodiversiteit.
Voedselketen
Wanneer een boom sterft, komen daar veel insecten en vogels op af en diverse schimmels. De bastkever komt eten, insectenlarven graven gangen in het hout, bijen en wespen bewonen die gangetjes, holenduif en bosuil broeden in holten van dode bomen en mossen, korstmossen en paddenstoelen groeien op dood hout. Tien procent van alle soorten op het land, zijn afhankelijk van dood hout in (kleine) bosgebieden, is dat volgens Staatsbosbeheer zelfs 40%. Op de meest voedselarme groeiplaatsen zoals zandgronden geeft dood hout veel voedingsstoffen
Trynwâldster Gerhild van Rooij, tekst en foto’s
1. Getopte stam naast bomen in blad (singel Heemstrapark naast sporttoestelweide).
2. De getopte stammen tussen kale bomen (idem).
3. Sporttoestellen en hoge bomen aan singel (gezien vanaf Frisiastate).
4. Rode stippen op schors en stam (van wandelpad singel, Heemstrapark).
