Maandag 20 juli was er even na vijven in het Heemstra-voorpark in Oentsjerk van alles te zien. Beneden in het appartementsgebouw wezen vrouwen op een figuur op het gras, hoorde ik en een ander keek vanaf de balustrades. De negentigjarige dame die mij (de figuur) over dit ‘bekijks’ vertelde, was een parkbewoonster. Ze vroeg wat er te zien was en wat er met de foto’s gebeurde, en ze deelde in een adem mee: “Ik heb u vaker zien rondlopen en anderen ook en u hebt plat op uw buik gelegen in het gras om verrotte paddenstoelen te fotograferen.” Er ontspon zich na deze introductie een lang gesprek over de drie natuurlijke medaillons op het met paden doorsneden grasveld, het onderwerp van In de Trynwâlden nr. 186.
BIO-DIVERSE SCHOONHEID
Op het door aanhoudende droogte geel geworden gemaaide grasveld tussen de laagstaande waterpartij met eendenkorven en het appartementengebouw in zijn drie natuurlijke medaillons uitgespaard. Hoe bescheiden van omvang ze ook mogen zijn, ze vormen bio-diverse eilandjes vol leven, een extra buffer voor insecten in het park en de bijenweide tegen het Tuinmanshuis-complex. De vormen, kleuren en geuren van de verschillende natuurlijke of wilde bloemen en bladeren komen door de ruimte rond de medaillons goed uit. Van afstand vallen de diverse silhouetten van alle kanten op. Voor wie scherp ziet, of via een verrekijker of cameralens kijkt, vallen ook de bewegingen van aan- en afvliegende insecten op. Vlinders, bijen, hommels, libellen en waterjuffers vinden voedsel op deze bio-diverse eilandjes in het gras. Het is van dichtbij goed te zien en de moeite waard om eens bij stil te staan. De dame bekeek ineens de sierlijke beweging van het IJzerhard (Verbena bonariens) in het medaillon en verklapte dat ze wel eens IJzerhard-zaad had gestrooid in het ruige deel van het park. Haar dochter had het onderweg had verzameld, maar het was niet opgekomen, terwijl het toch gewoon tussen stoeptegels opkwam.
CONCENTRATIE
Digitaal nieuws zoals op Trynwâlden Online leest ze niet. Stichting Cultuur en Landschap waar de bijenweide (Levende Bermen) onder valt en waarvan ik bestuurslid ben en Nationaal Park de Noardlike Fryske Wâlden waarvoor ik (gecertificeerd) gastheer ben kent ze geen van beiden, maar zegt ze: “Het maakt wel begrijpelijk dat je bij het maaien van de Bijenweide bent en hier vaak rondloopt.” Rondlopen in dit opengestelde parkdeel is nodig om te zien uit welke hoek en vanaf welke hoogte fotobeelden het best de schoonheid en het leven binnen die medaillons overbrengen, ook van IJzerhard. Het is mooi dat de gemaaide grasvelden met rondingen in de paden en de medaillons naast elkaar ruimte hebben. Buigen, hurken, zitten en draaien helpt om dit in enkele beelden te vangen. Insecten zitten niet stil, zelfs weinig wind zorgt voor beweging en dan is scherpstellen een kunst. Schaduwen van een fotograaf of (gsm-)camera in het beeld halen de rust er uit. De achtergrond speelt mee, daarin kan iets wegvallen of juist goed uitkomen en hetzelfde geldt voor de lichtval op dat moment.
ONVERWACHT
Het fotograferen heeft in ieder geval op afstand voor afleiding en gespreksstof gezorgd, vertelt de dame. Ik hoor het vaker, daarnaast spreken onbekenden me wel aan om te vertellen dat ze dankzij een recente of tot jaten oude ‘In de Trynwâlden’ aflevering ‘ineens’ iets opmerkten in hun omgeving dat ze nooit was opgevallen, of dit nu groen of stenen erfgoed is. Zonder Trynwâlden Online-beheerder Piet Reitsma zou de reeks er niet zijn en een recente reactie van een onbekende op In de Trynwâlden nr. 184 over een PEB-paaltje ook niet: Hij mailde: “Tijdens een wandeling nabij het bezoekerscentrum van SBB in Appelscha kwam ik dit PEB paaltje in de bossen tegen (zie fotobijlage). Misschien interessant voor jou”. Zulke reacties zijn inspirerend.
IJZERHARD
De IJzerhard-foto’s eren de 90-jarige dame, ook andere bloemen in de natuurlijke medaillons in het grasveld van het voorpark van Heemstra zijn door insecten bezocht.
Trynwâldster Gerhild van Rooij, tekst en op 20.07.2026 genomen foto’s.
1. In met paden doorsneden gras drie natuur-medaillons, richting Rengersweg.
2. Fouragerende libelle op IJzerhard in tweede medaillon, boven gemaaid grasveld.
3. Het medaillon met IJzerhard en andere flora richting Vera en achterpark.
4. Detail middelste natuurlijk medaillon voor appartementgebouw en ‘bekijks’.
