De herfst valt na de hete zomer dit jaar al vroeg in. Op de bijenweide laten kronen van paardenkastanjebomen bij de Rengersweg en bij Rengershiem vanaf september al bolsters los. Ze vallen met een plofje op de grond, wie stil is, hoort het. Kinderen vinden hier tot hun plezier glimmende kastanjes die ze koesteren als schatten.
Knutselen
De mooie glimmende kastanjes met kenmerkend mat lichte vlekje zijn rond. De kinderen willen houtjes in de kastanjes steken om allerlei poppetjes of dierfiguren te maken, maar eerst moeten ze er gaatjes in prikken. Met grote stokjes maken ze graag grote kastanje-spinnenwebben. De circulaire knutselwerken passen in herfststukje op seizoentafels. Tijdens mijn laatste fotoronde van een jaar Levende bermen project de Bijenweide in beeld brengen hoor ik dat ze de bijenweide prachtig vinden. Ze zijn blij met elke verzamelde kastanje en houden die even op hun rug vast voor een foto. Ze voelen zich hier vrij. Zelf hebben ze geen kastanje bij huis en zomaar een tuin van een ander binnenstappen kan niet en in natuurgebieden en beschermde parken mag je niet zomaar kastanjes meenemen.
Kinderen
De kinderen kijken spelenderwijs naar de natuur, ervaren dat er geen kastanje gelijk is en dat onder een boom verschillende formaten kastanjes liggen. Ze voelen dat de zware vlezige groene wilde paardenkastanjebolster korte stevige stekels heeft en weten dat elke bolster een enkele bolle kastanjebruine vrucht omvat. Er gaat niets boven zelf ervaren hoe iets groeit. Dat kan hier gelukkig nog. Ze speuren alweer verder tussen de inheemse weideplanten en struiken naar nog meer kastanjes, klein of groot, alles is welkom. Ze hebben lol en laten trots hun vondsten aan oma zien. Zij geniet vanaf het bankje van de zon, de kinderen en het uitzicht op de bijenweide. Naast haar staat een jute zak voor de kastanjes zodat ze niet wegrollen.
Giftig
De website van Apotheek Jorissen (België) meldt in 2026 dat volgens het Antigifcentrum de wilde of paardenkastanje giftig is, erg bitter is en niet eetbaar voor mensen en (de meeste) dieren. De vruchten, bolsters, bladeren en twijgen zijn giftig en de giftige bestanddelen in de kastanje zijn aescine (saponinen), coumarines en flavonolglycosiden. Saponinen irriteren het maag-darmkanaal. Toevallige inname van één of twee vruchten kan misselijkheid en braken veroorzaken en een grote paardenkastanje van circa 4 cm diameter is moeilijk te verteren. Uitzonderingen onder de dieren zijn geiten en varkens en volgens andere bronnen eten herten en schapen ook wilde kastanjes.
Paarden
De Latijnse naam Aesculus Hippocastanum voor de wilde of paardenkastanje is waarschijnlijk uit het Turks afkomstig en betekent ‘paarden die kastanjes eten’. Op de bladsteel zie je een tekening in de vorm van een hoefijzer. De vrucht van de paardenkastanjeboom werd vroeger veel aan paarden gegeven om de hoest te genezen en aan drachtige merries gevoerd, voor sterkere veulens Onrijpe wilde kastanjes, paardenkastanjeschors en -bladeren zijn giftig voor paarden, rijpe paardenkastanjes kunnen geen kwaad bij paarden. Alle wilde kastanje etende dieren vertrappen tijdens het voedsel zoeken een deel van de kastanje zaailingen. Op de Bijenweide lopen deze dieren niet en wie uit de overvloed wat kastanjes meeneemt onthoudt de dieren geen voedsel. Kastanje- en andere zaailingen op de weide en tussen de struiken, worden hier in oktober tijdens de intensieve jaarlijkse, handmatige maaibeurt met de zeis in aantal teruggebracht.
Trynwâldster Gerhild van Rooij, tekst en beeld.
1. Kinderen met mooie kastanjebruine glimmende kastanjes, 29.9.2026.
2. Kastanjebomen op Bijenweide vanaf winkelzijde, 29.9.2026.
3. Kastanjeboom Rengershiemzijde ongemaaide Bijenweide, 29.9.2026.
